महिलादिवस २०२५ तराई मधेस महिला फाउन्डेशन नेपाल

सुनिता साह (क्रान्ति )

काठमाडौँ। ११५ औं अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस अवसरमा महिला दिदीबहिनी,आमाहरुलाई विशेष -विशेष शुभकामना व्यक्त गर्न चाहन्छु।यसैगरी महिला दिवसका अवसरमा हरेक ती मातृ शक्ति आत्म निर्भरता,सक्षमता ,सबल नेतृत्वको लागि अथ उर्जा प्रदान गरोस् यो दिवसले हरेक महिलाको स्वास्थ प्ररिक्षणमा सरकारबाट महिला लक्षित निशुल्क सेवा नेपालका महिलाहरु सिमित घेरा भित्र थुनिएर बस्ने समय गईसकेको छ।अब उनिहरु गाउँ देखि शहर देखि राजनीतिक विज्ञान खेलकुद देखि व्य वसाय सबै क्षेत्रमा आफनो पहिचान बनाईरहेको छ। प्रभावशालि महिलाहरु संघर्शका अनेक मोड पार गर्दै समाज परिवर्तन ल्याएका छन्।उदाहरणका काम गर्दै जानेछन् ।

हरेक वर्ष ८ मार्च को दिनमा विश्वभरि महिलाहरुको सम्मानमा अन्तर्राष्ट्रिय नारि दिवस मनाईन्छ।यो दिन नारिको त्याग र समाजप्रतिको बलिदानको लागि महिलाहरुलाई प्रेम,प्रंशसा,आदर र सम्मान गर्ने दिनको रुपमा संसार भरि विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरि मनाउने गरिन्छ ।

नारिहरु पहिला छोरी अनि दिदी ,बहिनी,बुहारी ,आमा ,हजुरआमा आदि को रुपमा आफनो हरेक इच्छा आंकाक्षाहरुलाई पछि सारेर र परिवारको उन्नतिको लागि हरपल प्रयासरत रहन्छन् घर परिवार लगायत समाजको साथै रास्ट्रको प्रगतिमा नारिको सधैं महत्त्वपूर्ण भुमिका रहदै आएको छ।तर परापुर्व काल देखि नै विश्वभरिका नारिहरु सधैं पछाडि पारिदै आएका छन् ।

नेपालको सन्दर्भमा हेर्ने हो भने महिलाहरुको अवस्था अत्यन्त दयनीय रहेको छ।देशको जनसंख्याको आधा भन्दा बढी संख्या ओगटेको नारिहरु अझै पनि दाईजो प्रथा,घुम्टो प्रथा,विधवा प्रथा,छाउपडि प्रथा आदि जस्ता कुरुतिरहरु झेल्न बाध्य छन् धेरै जसो महिलाहरु अझै पनि भात-भान्सा,मेलापात ,घास दाउरा मै सिमित छन् ।

समय र परिस्थिति संगै समाज परिवर्तन हुदै आएको छ।सति प्रथा जस्तो अमानवीय प्रथाहरु देशबाट उन्मुलन भई बिस्तारै महिलाहरुको स्थितिमा सुधार आएको भने देख्न सकिन्छ ।

छोरिहरुले पनि विधालय जाने र शिक्षा हासिल गर्ने अवसर पाउन थालेका छन्।उच्च शिक्षाको लागि विदेश पनि जान थालेका छन् सगरमाथा देखि चन्द्रमा सम्म महिलाहरु आफनो नाउ किर्तीमान बनाउन सफल भईरहेको छन् ।घरको काममा मात्र सिमित नरहि बाहिर अथवा विभिन्न सेवामा कार्यलयको कामहरु पनि गर्न थालेका छन् ।त्यसकारण आजका महिला आश्रित नारि नभई सबै काम गर्न सक्षम,सबल,स्वतन्त्र र आत्मनिर्भर भई अगाडि बढेका छन् ।

विभिन्न ठाउहरुमा रहेका महिलाहरू भित्र लुकेका प्रतिभाहरु बिस्तारै अगाडि आईरहेका छन् ।आजका नारि विश्व किर्तीमानि कार्यहरु सफलताका साथ गर्न सक्दछन्।महिलाहरु स-शक्त भएर आफनो भविस्य आफैले बनाउन सक्षम छन् ।

हाल संसारभर नै नारिहरु उत्थान र विकासको लागि धेरै प्रंशसनिय तथा प्रभावकारि कदमहरु अघि बढेका छन् ।त्यसतैगरि,नेपालमा विभिन्न समयमा महिला अधिकारका लागि सकारात्मक पाईलाहरु बिस्तारै अघि नबढेको भने होइन तर अझै पनि धेरै गर्न बाकि नै छ।चेलिबेटि,बेचबिखन ,बलात्कार र हत्या ,घरेलु हिंसाहरु र सामाजिक कुरुतिहरुलाई सकेसम्म चाडो हटाएर महिलाहरुलाई निर्धक्क भएर जीवन यापन गर्ने वातावरण बनाउने कार्यमा हामी सबै हातेमालो गर्दै अघि बढनु जरुरी देखिन्छ।

त्यसैले यो दिनमा विशेषगरी पिछडिएका महिलाहरुको उद्दार गरि शिक्षा, स्वास्थ र रोजगारीको अवसर दिलाएर उनिहरुको जीवन सहज र सफल बनाउने कार्यमा लागेर अन्तर्राष्ट्रिय नारि दिवस मनाईनु पर्दछ। जहाँ नारिको सम्मान हुन्छ त्यहा सुखि,शान्त र समृद्ध समाजको निर्माण हुन सक्दछ ।”या देवी सर्वभूतेषु शक्तिरूपेण संस्थिता नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः॥”महिला दिवसको शुभकामना नदिए पनि ठीक छ। तर तपाईंले आफ्नो व्यवहारमा केही साना र केही ठूला परिवर्तनहरू गरेर संसारलाई महिलाहरूका लागि सुरक्षित र बस्न योग्य ठाउँ बनाउन सक्नुहुन्छ।

१) लिङ्ग पक्षपाती चुट्किलाहरूमा हाँस्न बन्द गर्नुहोस्। ‘मेरी पटनी’ (मेरी श्रीमती), ‘म्हारी घराली’ (मेरी श्रीमती), ‘बेलान, चुडी’ (रोलिंग पिन) जस्ता मजाकहरूलाई प्रोत्साहन गर्न बन्द गर। आफ्नो हाँसोको स्तर बढाउनुहोस्।

२) आफ्नी आमा वा दिदीबहिनीलाई दुर्व्यवहार नगर्नुहोस् वा कुनै पनि दुर्व्यवहार नसुन्नुहोस्।

३) दाइजो नलिनुहोस्। कडा परिश्रम गर्नुहोस् र आफ्नो सपना पूरा गर्नुहोस् वा आफ्नो सपनासँग सम्झौता गर्नुहोस्।

४) आफ्नो मूल्य जान्नुहोस्। आफूलाई सुधार्ने काम गर्नुहोस्। आफ्ना नराम्रा बानीहरू नियन्त्रण गर्नुहोस्, ध्यान गर्नुहोस्। महिला घरहरू सुधार गृह होइनन्। तपाईं पुरुष हुनुहुन्छ भन्दैमा तपाईंलाई कुनै अतिरिक्त हैसियत वा हेरचाहको हकदार छैन।

५) सामाजिक सञ्जालको शिष्टाचार सिक्नुहोस्। कुनै महिलाले फ्रेन्ड रिक्वेस्ट दिँदैमा उनी तपाईंसँग प्रेममा छिन् भन्ने हुँदैन। महिलाको इनबक्समा लगातार सन्देश पठाउनु उत्पीडनको श्रेणीमा पर्छ। दोस्रो सन्देश पठाउन जारी राख्नु तपाईंको निर्लज्ज र मूर्खताको संकेत हो।

६) दीदी भनेर बोलाएर पनि, तपाईंले कुनै पनि महिलालाई चाहेको बेला फोन गर्ने वा सन्देश पठाउने अधिकार पाउनुहुन्न।

७) सहमति सिक्नुहोस्, र महिलाको अहम्ताको सम्मान गर्नुहोस्। होइन पनि हुन्छ भन्ने भ्रमबाट बाहिर निस्कनुहोस्।

८. अर्को कुरा, जब तपाईं ब्रेकअपबाट गुज्रनुहुन्छ, आफ्नो पूर्व प्रेमिकाको फोटो/सन्देशहरू आदि मेटाउन नबिर्सनुहोस्। यो तपाईंको प्रेमलाई सम्मान गर्ने तरिका हो।

९) र ती अति लोकतान्त्रिक र समानतावादी पुरुषहरू जसले महिलाहरूको लागि रेल वा बसको सिट खाली गर्नु गलत ठान्छन्, उनीहरूले एक दिनको लागि हग्गीज डायपर लगाएर यात्रा गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ र हाम्रा सार्वजनिक शौचालयहरूको अवस्था पनि सम्झनु पर्छ।